Dün Microsoft, Windows Phone tarafıda çok önemli bir duyuru yaptı. Artık Windows Phone İşletim Sistemi'ni yeni sürümleri sonlandırılmadan ve son kullanıcıya ulaşmadan doğrudan yazılım geliştiriciler tarafından test için edinilebilecek. Microsoft'un "Windows Phone Preview For Developers" olarak adlandırdığı bu program zaten bire bir Apple tarafında da uygulanıyor. İşletim sistemilerini "Early Access" diyebileceğimiz sürümleri developerlarla paylaşılıyor ki hem olası yeni özellikler hem de genel uyumluluk test edilebilsin.

Programın bu ilk açılışında paylaşılan işletim sistemi sürümü Windows Phone 8 Update 3 olarak geçiyor. Update 3 içerisinde süper gelişmeler yok açıkçası. Developer tarafında test edilebilecek senaryolar epey kısıtlı. Zaten API olarak yeni birşey gelmiyor. O nedenle Update ile beraber bir SDK vs de dağıtılmıyor. Benim tahminim bu erken dağıtımın biraz da dağıtım sistemini test etmek için yapılıyor olduğu. Malum ilk defa Microsoft araya servis sağlayıcıları ve telefon üreticilerini almada bir işletim sistemi dağıtıyor. O nedenle bu sistemin test ediliyor olması da önemli.

Yukarıda Update 3 yükleme maceramı video olarak izleyebilirsiniz. İlk yüklememi yaparken tüm süreci kaydettim. İşlem ortalama 40 dk sürdü. Ben arada bekleme sürelerini çıkartarak videoyu 20dk'ya kadar indirebildim.

Peki neler var update'de?

Dediğim gibi aslında developer ve tester gözü ile bakarsak çok birşey yok. Ama son kullanıcı tarafında incelenebilecek güzel şeyler var. Bunlarda ilki 1080P desteği. Biliyorsunuz çok yakında 1080P çözünürlüğe sahip Windows Phone'lar gelecek ve scaling factor %150'den 225'e çıkacak. Telefonun ana ekranında ise 1080P telefonlara özel Tile'lar için bir kolon daha gelecek. Tüm bunlar şu anki Update3 içerisinde var. Ama tabi ki test edemeyeceksiniz. Çünkü test edebilmek için 1080P telefona gerek var :) O da kimsede yok diye tahmin ediyorum. Emülatör kullanmayı düşünebilirsiniz fakat daha yeni emülatörler de download'a açılmadı. O nedenle 1080P desteği varlığına inandığımız ve "içimizde" hissettiğimiz birşey olmaktan öteye geçmiyor :) 1080P'nin haricinde donanım desteği olarak da Qualcomm Snapdragon 800 quad- core işlemci desteği geliyor işletim sistemine.

Donanım hikayeleri tamamladığımıza göre gelelim ele dokunan şeylere. İlki "Driving Mode". Driving Mode açıkçası benim olsa da olur olmasa da olur dediğim bir mod. Tabi bunu araba kullanmadığım için değil de :) genel düşünerek söylüyorum. Driving Mode'un yaptığı şey siz araba kullanırken sizi rahatsız edebilecek şeyleri kapatmak. SMS, telefon aramaları ve notification'ların hepsi kapatılıyor. İsterseniz telefonun siz araba kullanırken gelen SMS ve aramalara otomatik cevap vermesini de sağlayabiliyorsunuz. Nihai noktada güzel bir özellik ama herşey bitti Driving Mode mu kaldı? Bilemedim.

Internet Sharing tarafında da Windows 8.1 ile Bluetooth pairing yaptığınızda internet paylaşımının o noktadan sonra bir daha şifre vs girmeden yapılabiliyor olması gibi bir özellik getirilmiş. Benim anladığım kadarı ile bir kere pair edince cihazlar birbirlerine güvenir hale geliyor ve tekrar tekrar şifre vs girmek gerekmiyor. Atla deve değil... Bunu da geçelim. Unutmadan, özelleştirilmiş ringtone'ları artık istediğiniz aksyona ve kişiye atayabiliyormuşsunuz. Bu özelliği de aradan çıkartalım. Ayrı paragraf başlatmak bile istemedim bunun için :)

Screen Rotation Lock gelmiş sonunda. Benim iPhone'da çok kullandığım bir özellik. Her seferinde telefonu elimde vücudumun yanında tutarken ekranın yana dönüyor olması ve ekrana bakmak için telefonu önüme aldığımda ekranın dönmek zorunda kalması beni kıl ediyor. Hatta genelde telefonumu rotation'ı locklanmış olarak tutuyorum ve özellikle istediğimde / gerektiğinde kilidi açıyorum. O yüzden bu özelliğin WP'a da gelmesi çok iyi oldu. Sıkıntı şurada ki... bu özelliği kullanmak için Settings'e gidip onu bulmak gerekiyor. Eğer benim bilmediğim bir kısayolu yoksa bu işin... acilen bir kısayolu olmalı! Aynı şey Bluetooth vs için de geçerli ama özelikle "Screen Rotation Lock" kesinlikle Settings'in dibinde bir yerlerde saklı kalmamalı. Günlük kullanımda ciddi can sıkıcı olacaktır. Belki ileriki Update'lerde Notificatio Center ile beraber bu özellikler de daha erişilebilir bir yerlere gelir.

Storage Management benim en beğendiğim ve bu Update içerisinde düzgün tasarlanmış, bir anlamda final haline gelmiş özelliklerden biri. Windows Phone'daki en basit ve en önemli eksiklerden biri telefonun hafızasını kimin, hangi uygulamanın nasıl kullandığını göremiyor olmamızda. Yeni Storage Management bunu çok güzel bir şekilde gösteriyor. Her uygulamanın, sistemin tek tek ne kadar yer kapladığını ve ayrıca ne kadar yer kullandıklarını da ayrı ayrı görebiliorsunuz. Eleştirilebilecek pek bir noktası yok. Dediğim gibi güzel bir şekilde tasarlanmış ve bence final haline gelmiş.

Multitasking 

menüsünde uygulama kapatma opsyonu.
Multitasking menüsünde uygulama kapatma opsyonu.

Müjde! Artık uygulamaları kapaytabiliyorsunuz! Dalga geçer gibi geliyor kulağa biliyorum ama benim bu konuda farklı düşüncelerim var. Uzun süre iPhone da kullanmış biri olarak şunu söylemem gerek ki be iPhone'de bir uygulamayı kapatıyorsam eğer bu o uygulamanın doğru çalışmadığı anlamına gelir. Genelde hep böyle oluyor. Çünkü bir sorun olması harcinde bir uygulamayı kapatmam için bir neden olmuyor. İşletim sistemi doğru bir şekilde uygulamalarının LifeCycle'ını yönettikten sonra benim müdaheleme gerek kalmıyor ve kalmamalı. O nedenle uygulama kapatabilmek özelliğinin gelmesini bir anlamda "havlu atma" olarak da algılıyorum. Bir uygulama takılmadıkça ve buna doğru müdaheleyi işletim sistemi yapamadıkça, bir uygulama gereğinden fazla kaynak kullanmadıkça ve buna yine doğru müdahaleyi işletim sistemi yapamdıkça ben neden bir uygulamayı kapatiyim ki? Yani özetle Windows Phone veya iOS gibi (kabaca aynı kullanıcı deneyimi mimarisine oturan) işletim sistemlerinde kullanıcının gidip de uygulamaları kapatması bence bir çaresizliğin sonucu. Tabi hayatın gerçeklerine dönersek :) Evet, arada sırada saçma uygulamalar yüzünden uygulamaları öldürmek ve kapatmak zorunda kalıyoruz o nedenle bu özelliğin gelmesi güzel. Ama benim gönlüm isterdi ki MS ısrarla bu özelliği getirmeyip uygulama sertifikasyonu, testleri gibi süreçleri daha sıkı tutarak işletim sisteminin bu sorumluluğu üzerine almasını sağlasın. Olmadı :) Canları sağ olsun. En azından biz müdahele edebilelim diye şu ilginç X buttonlarını getirdiler. Oraya neden bir gestgure koymadılar da X koydular onu da anlamadım :) Sanki sadece "debug" modda gözüksün diye konmuş da prod'a kaçmış gibi duruyor o düğmeler :) Nacizane fikrim.

Bunların haricinde telefonun ilk açılışında, kurulum sürecinde Wi-Fi desteği ve Bluetooth tarafında da performans iyileştirilmeleri yapılmış... diyor Microsoft :) Ben test etmedim.

Gelelim developer tarafına

Daha önce de dediğim gibi developer tarafında pek birşey yok. 1080P geldi ama test edemeiyoruz şu anda. Yeni emülatör yok ama gelecek. SDK yok ve gelmeyecek çünkü zaten yeni API yok. Update 3 daha fazla telefonlarınıza yükleyip eski uygulamalarınızın yeni Update'de sorunsuz çalışıp çalışmadığını test edebileceğiniz bir sürüm. Ama diğer yandan değişiklik olarak belki de işinize yarayabilecek ve bilmeniz gereken birkaç şey de yok değil. Bunlardan ilki "background audio" da bellek sınırının 20MB'dan 25MB'a çıkarılmış olması. Bu sınıra takılıp da canı sıkılanlar için iyi bir haber olsa gerek. Ek olarak uygulamaların genel kullanabildiği bellek miktarı da 570MB'a yükseltildi. Bir diğer değişiklik de Internet Explorer ve WebBrowser kontrollerinde viewport'un çalışma şekli ile ilgili. Yeni düzenleme ile beraber artık @viewport ve @-ms-viewport geriye ekran genişliği olarak [160 x inch olarak ekranın fiziksel genişliği] değerini döndürecek. Son olarak "Scale Factor" tarafında da developerların uygulamalarında bir değişiklik yapmaları gerekmiyor. 1080P telefonlarda API'lar telefon 720P'miş gibi ScaleFactor olarak 150 döndürmeye devam edecek. Peki 1080P olup olmadığını özellikle öğrenmek isterseniz nasıl yapacaksınız? DeviceExtendedProperties altına bu özellik eklenmiş durumda. Oradan alabilirsiniz.

Peki nasıl, nereden yükleriz Update 3'ü?

Bu kadar çok şeyden bahsettikten sonra artık linkleri paylaşma zamanı da geldi sanırım. Fakat ondan önce birkaç uyarı. Update 3'ü telefonunuza yükleyebilmeniz için bir Windows Phone Developer hesabınız olması gerekiyor. O hesap ile "Developer Unlock" olmuş bir telefonunuz olması gerekiyor. Son olarak telefonun işletim sisteminin de 8.0.10322.71 sürümünden yukarıda olması gerekiyor. Tüm bu şartları yerine getiriyorsanız benim tavsiyem hızlıca telefondan MarketPlace'deki Preview for Developers uygulamasını indirmeniz. Uygulamaya ancak doğrudan linki ile ulaşabilirsiniz. Uygulamayı indirdikten sonra telefonunuzu yeni "Early Access Update"'lere açabiliyorsunuz ve update işlemi için her zamanki klasik işletim sistemi update senaryosunu uyguluyorsunuz. Aslında Microsoft zaten cihazın developer unlocked olduğunu normal işletim sistemi update'i esnasında da anlayabilir ama sanırım arkada birşeyleri patch'lenmesi gerekmiş ki :) araya bir de böyle bir uygulama sokmuşlar. Sonuç itibari ile bu uygulamanın yaptığı tek şey developer unlocked telefonun normal update süreçlerine early version'ları da alabilir hale gelmesini sağlamak. Yoksa app kendisi update falan yapmıyor :)

Windows Phone'da 

Developer Preview Uygulaması
Windows Phone'da Developer Preview Uygulaması

İşte bu kadar :) Update 3 hikayemizin sonuna geldik. Yazının başında paylaştığım videoda tüm update sürecini izleyebilirsiniz. Umarım sizin update'iniz de hatasız bir şekilde sonlanır :) Görüşmek üzere!