Build Konferansı İlk Gün Raporu (Windows 8 burada!

0 dakikada yazıldı

37222 defa okundu

Düzenle

Şu an saat gece yarısı 01:40 :) Build'in ilk gününden yeni otele
varabildim ve uyku gözümden akarken :) yarın sabah 6.30'da kalkacakken
:) yine de bu yazıyı "yazmalıyım" diyerek... neyse uzatmiyim :) Bugün
neler neler oldu bir bilseniz...

Evet, bugün o uzun süredir beklediğimiz
Build
konferansının ilk günü gerçekleşti. Ortalıkta gezen ve benim özellikle
kafa karıştırmamak adına blogda hiç bahsetmediğim dedikoduların hiçbiri
gerçek olmadı. Yani özetle ortada korkacak hiçbirşey yok :) Herşey
yolunda hatta SÜPER yolunda.

Steven Sinofsky ilk günü açarken...
Steven Sinofsky ilk günü açarken...

Bugün neredeyse tamamen Windows 8 ve ağırlıklı olarak yeni Tablet
Interface'i etrafında geçti. Aslına bakarsanız buna doğrudan bir tablet
interface'i demek yanlış çünkü sadece tabletlerde değil desktoplarda,
Windows açılışında da bu arayüz karşılayacak bizi. Şimdilik bu durumu
hafif garipsesem de ya biz alışacağız :) ya da bu durum desktoplar için
belki opsyonel olarak disable edilebilecek. Ama şimdilik biz alışacağız
seçeneği aktif :)

LiveID Sync ve Gesture Login

Sunumun ilk başında dikkatimi çeken şeylerden biri işletim sisteminin
login mekanizmasının tamamen LiveID ile entegre olması. Yani artık bir
Windows User yaratmak yerine LiveID ile işletim sistemine login
oluyorsunuz. "Domain User'larına ne olacak?" sorusu garip bir şekilde
havada ama tahminen bu LiveID entegrasyonu yeri geldiğinde eski
authentication sistemleri ile replace edilebilecektir. Burada kritik
nokta LiveID entegrasyonu sayesinde tüm işletim sistemi genelinde bazı
kullanıcı ayarlarının cloud'da tutuluyor olması. Yani başka bir
bilgisayarda aynı LiveID ile login olduğunuzda aynı ayarları
göreceksiniz. Hatta uygulamalar bile belirli sınırlarda datayı LiveID
üzerinden işletim sisteminin kontrolüne verip cihazlar arası sync
edilebilmesini sağlayabilecek. Bu özellikle MetroUI'daki, yani tablet
interface'i diyebileceğimiz yerdeki uygulamalar için süper kritik.
Düşünün Angry Birds oynadığınızda geçtiğiniz level'lar :) başka bir
tablet aldığınızda ve login olduğunda tamamlanmış olarak gelecek
karşınıza.

Sağdaki resim üzerinde 3 hareketle gesture login yapabiliyorsunuz.
Sağdaki resim üzerinde 3 hareketle gesture login yapabiliyorsunuz.

İkinci "amanın" dediğim şey ise Gesture Login oldu. Bana ilk anda
etrafımda gördüğüm bazı Android'lerdeki keylock sistemini hatırlarsa da
biraz daha farklı bir gesture login eklenmiş Windows'a girerken. Normal
şifrenizi girmenin yanı sıra isterseniz bir resim seçip o resim üzerinde
3 parmak hareketi yaparak bu 3 hareketi şifre şeklinde
kullanabiliyorsunuz. İlginç :)

Performans

İnanılmaz olan şeylerden biri Windows 8'in açılma süresinin ortalama 2-3
saniyeye inmiş olması. Hızlı boot eden bir cihazda OS boot süresinin de
kısalması ile beraber toplam açılış süresi 5 saniyeye kadar
kısalabiliyor. Benim gördüğüm tabletlerde 2-3 saniyede açılmalar
inanılmazdı.

İlk yükleme sonrası memory kullanımı.
İlk yükleme sonrası memory kullanımı.

Verilen istatistiklerden birisi ise işletim sisteminin temiz bir yükleme
sonrası kullandığı bellek miktarıydı. Windows 7'de bu rakam 404 MB
şeklindeyken 8'in şu anki Developer Preview sürümünde 281 MB'a ulaşılmış
durumda. Kendi fikrimi söylemem gerekirse :) tabletler hariç desktop
için memory miktarının artık çok kritik olmadığını düşünüyorum ama yine
de güzel bir gelişme.

Metro UI

Gelelim şu meşhur Metro UI olayımıza. Kabaca "kare kare" :)
diyebileceğimiz interface konseptine Metro UI adı veriliyor. Bu konsept
Windows Phone'da da dominant bir arayüz tasarımı olarak karşımıza
çıkmıştı. Windows 8'in giriş arayüzü de tamamen Metro UI üzerine
oturuyor. Özünde Windows Phone'dan öğrenilmiş bazı derslerin de
implemente edildiğini gördüğümü söyleyebilirim :) Oturumlardan taş
atılan ve Windows 8'de farklı olduğu söylenen bazı navigasyon
metodlarının Windows Phone'da şu an var oluyor olması belki yakında
Windows Phone'da da bazı updatelerin geleceğini işaret edebilir.

Metro UI karşınızda!
Metro UI karşınızda!

Metro UI'daki uygulamaların deveplopmentı ile ilgili birçok dedikodu
yayılmıştı. Konuyu çok uzatmadan şunu söyleyebilirim ki Microsoft
neredeyse istediğimiz herşeyi yapmış durumda. Metro UI için isterseniz
C++ ve XAML = Silverlight ile uygulama yazabiliyorsunuz. Bu seçenek
özellikle Windows RT (Windows Runtime) API'lerine çok bağımlı
uygulamalar için süper bir performans artısı sağlayacaktır. (Windows RT
konusuna birazdan geleceğiz :)) İkinci olarak C#/VB ve XAML =
Silverlight
ile Metro UI için uygulama yazabiliyorsunuz. Son olarak
ise HTML5 ve JavaScript ile Metro UI uygulamaları
geliştirebilirsiniz.

Manzara epey ilginç. Şimdi aklımıza gelebilecek ilk soruyu hemen
cevaplayalım. Örneğin kamera gibi donanım vs API'lerine nasıl ulaşırız
tüm bu platformlardan. Malum kamera ile ilgili API'leri işletim sistemi
açıyor olsa gerek? Kesinlikle.

Windows 8 Platform Mimarisi
Windows 8 Platform Mimarisi

Yukarıdaki fotoğrafta sağ tarafta mavi kolonlarda görebileceğiniz üzere
normal Desktop uygulamalarında işletim sistemi Kernel'i üzerinde .NET'i
vardı. C ve C++ tarafında Win32, HTML ve JavaScript tarafında ise
tarayıcı arada kalıyordu. Metro UI için hazırlanan uygulamaların hepsi
"WinRT" (Windows Runtime) denilen bir Runtime üzerinde çalışıyor. Bu
runtime doğrudan işletim sisteminin içine gömülü geliyor. Bu runtime'ın
görevi Kernel'den API'leri C, C++, C#, VB ve JavaScript'e açmak. Önemli
olan WinRT ile bu diller arasında başka kimsenin olmaması. Örneğin
tarayıcı yok!.

Bu durumda kamera gibi donanımlara veya işletim sistemi API'lerine
ulaşılabilmesi için gerekli API'ler tüm bu saydığımız diller için ayrı
ayrı açılmış durumdalar diyebiliriz. Yani aynı API'yi C, C++'dan veya
C#, VB'den veya JavaScript'ten çağırabiliyorsunuz.

Visual Studio'da JavaScript Metro UI Uygulamaları
Visual Studio'da JavaScript Metro UI Uygulamaları

Burada tabi doğal olarak en kritik nokta JavaScript'in platform bağımsız
bir tad verir gibi durmasına karşın yukarıda bahsettiğimiz API call'ları
yüzünden pek de bağımsız kalamıyor olması. Eh işletim sistemi
sağlayıcıların API'lerle ilgili yan yana gelip bir anlaşmaya varma
ihtimali de pek olmadığına göre bu işin pek başka çaresi yok. En azından
API calları bir katmana habsedilebilirse geri kalan katmanların platform
bağımsız olma şansı olacaktır.

Expression Blend'de HTML5
Expression Blend'de HTML5

HTML5'den bahsederken tabi tüm bu uygulamaları tasarlama noktasında bu
teknoloji için de bir IDE'nin gerekliliği ortada. Nitekim özellikle
burada kullanılan HTML5'in data attribute'leri ile zenginleştirilmek
zorunda olduğunu da göz önünde bulundurursak tüm bu işleri
otomatikleştirecek bir araç lazım. İşte o araç Expression Blend oluyor!
Özellikle bu haber çok sevindirici. Expression Blend en az Visual Studio
kadar başarılı bir araç ve HTML5 platformunu da kapsamaya başlaması çok
iyi bir gelişme.

Windows Store

Metro UI üzerindeki uygulamaların dağıtımı için bir AppStore /
Marketplace olacağını tahmin etmek hiç de zor değil. Benim bu noktada
dualarım :) bu marketplace'in Türkiye'ye de gelmesi (Korku örneği:
Windows Phone Marketplace) Herşeyi bir kenara bırakın Windows'un dünyada
en çok kullanılan ve yüklenen son kullanıcı işletim sistemi olduğu
malum. Bizim bu işletim sistemini kullanan herkese hitap eden bir pazara
direk uygulama satabiliyor ve pazardan pay alabiliyor olmamız bence çok
kritik.

Windows Store developer arayüzünden bir kare.
Windows Store developer arayüzünden bir kare.

Windows Store şu anda tabi ki açık değil, developerlara test amaçlı dahi
açılmış değil. Zaten Windows 8'in daha beta bile olmadığı düşünülürse
durum normal kabul edilebilir. Daha Beta olacak, RC olacak sonra da RTM
ve GA. Yukarıda sunum esnasından paylaşılan bir web sayfasının
görüntüsünü takriben neler olabilir görebilelim diye paylaşıyorum. Bu
konuda özellikle iki ilginç detay vardı. Birincisi uygulamalarınızın
satışını ve lisanslamasını Microsoft'a bırakabileceğiniz modelin varlığı
(ki aslında bu normal bir durum) ikincisi ise desktop uygulamaları için
eğer satıcılar isterse store'da uygulamalarının listelenebileceği ve
satın alma süreci için de üreticinin sitesine link verilebileceğiydi.
Yani uygulamanız Windows Store'da listelenebilir fakat oradan
satılmayabilir.

Herkese Windows 8'li bir tablet!

PDC 2009'u hatırlayanlarınız
olursa

:) Etkinliğin ikinci günü Microsoft etkinliğe katılan herkese bir laptop
hediye etmişti. Bu hediyenin arkasındaki düşünce ise Windows 7 ile
beraber gelen "Sensor And Location
API
"
gibi yeni API'lerle alakalı katılımcıların hemen development
yapabilmesine olanak sağlamaktı. İtiraf etmem gerek ki konferansla
ilgili tüm katılımcıların en büyük beklentilerinden biri de Windows 8
yüklü bir tablet hediye edilmesiydi :) Tabi bunun arkasındaki düşünce
ise tüm yukarıda bahsettiğim MetroUI uygulamalarının Windows 8 çıkmadan
önce developerlar tarafından geliştirilebilmesi, test edilebilmesi vs.

Windows 8 yüklü bir tablet!
Windows 8 yüklü bir tablet!

Beklenen oldu ve ilk gün açılış konuşmasında konferansa katılan herkese
birer tablet hediye edileceği duyuruldu :) Tabletin özelliklerini vs bir
kenara bırakırsak 5000 kişiye 1 saat gibi kısa bir sürede tablet
dağıtabilen organizasyonu ilk önce buradan bir saygıyla selamlamak
istiyorum. Bir salondan çıkıp tablet almaya yürüyen "5000 spartalı" pek
kolay başa çıkılabilecek bir kitle değil açıkçası :) Neyse, konumuza
dönersek. Tablet'i daha test etme şansım olmadı fakat donanımın başarılı
olduğunu söyleyebilirim. Kişisel tek hayal kırıklığım tabletin Intel
işlemci ile gelmesi oldu. Ben ARM / Nvidia Tegra'yı tercih ederdim. Pil
ömrünü ciddi değiştirecektir bu tercih. Yarın tüm gün konferans boyunca
tableti yanımda taşımayı ve tabi kullanmayı planlıyorum. Bu konuda
detaylı yorumlarımı yarın sizlerle paylaşacağım.

Yıllar sonra değişen Task Manager

Evet sonunda Task Manager değişmiş! :) Artık her process'in sadece
işlemci ve bellek kullanımını değil disk ve network kullanımını da
görebiliyoruz. Aşağıdaki ekran görüntüsünde özellikle Suspended
olarak geçen uygulamalar dikkatinizi çekecektir. İşte bu uygulamalar
MetroUI içerisinde açılmış fakat o an ekrandan kaldırılmış uygulamalar.
Yani bir anlamda MetroUI içerisinden standby'a alınmış arka plandaki
uygulamalr denebilir. MetroUI içerisinde uygulamalar arası geçişler çok
hızlı yapılabiliyor. İşte bunu sağlayan da bu "Suspended" olayı :)

Windows 8 ile yeni Task Manager
Windows 8 ile yeni Task Manager

Suspended moda geçen bir uygulama hiç CPU kullanmıyor, böylece
tabletinizi açık tutsanız veya "Connected Standby" denilen moda alsanız
da pil ömrü uzuyor. "Connected Standby" konusuna gelince. Windows Phone
7'nin ilk versiyonundaki "sözüm ona :)" multitasking yani notification
API
'sini
incelediyseniz bu mimarinin çok daha gelişmiş bir halinin (ki bu WP7'ye
de Mango update ile gelecek) Windows 8'e de geleceğini söyleyebiliriz.
İşte bu notificationların cihaz tarafından alınabilmesi için Network
bağlantısının ayakta tutulduğu bir Standby modu var. Bu modun da adı
"Connected Standby" :)

Task Manager'da App History
Task Manager'da App History

Task Manager'da daha birçok yenilik var. Bahsetmeden geçemeyceğim bir
diğer yenilik ise "App History" sekmesi. Burada makinede daha önce
çalışan uygulamaların bir listesini ve CPU kullanım, bellek kullanım
gibi verilerini bulabiliyorsunuz.

Herkese Windows 8 Developer Preview

Konferansın ilk günü ile beraber güzel bir haber daha geldi. Windows
8'in Developer Preview adında bir sürümü herkes için download açıldı!
Daha önceki konferanslarda sadece katılımcılara bu tarz downloadları
açma huyu olan Microsoft'a gelen eleştiriler sanırım sonunda işe yaramış
ki :) download herkese birden açıldı. Fakat unutmayın bu sürüm daha Beta
bile değil! :) O nedenle başınıza herşey gelebilir yüklerseniz.
Microsoft bu konuda kesinlikle destek veremeyeceğini ve sorumluluk kabul
edemeyeceğini konferansta defalarca dile getirdi.

Windows 8 Developer Preview downloada hazır.
Windows 8 Developer Preview downloada hazır.

Windows 8 Developer Preview'u http://dev.windows.com adresinden
indirebilirsiniz. Söz konusu adreste x86, x64 sürümlerinin haricinde iki
farklı download ayrımı daha var. Downloadlardan biri MetroUI konusunda
development testleri yapabilmeniz için Visual Studio 2011'in bir
Express Preview
ve Expression Blend 5'in Preview sürümlerini de
yüklü olarak içeriyor, diğeri ise sadece Windows 8 Developer Preview
downloadu.

Visual Studio ve Expression Studio artık aynı motoru kullanıyor.

Visual Studio ile Expression Studio arasında farklılıkları ve ürünlerin
hitap ettikleri kitlelerin farklılıklarını bilip olabildiğince bunu
korumaya çalışsa da Microsoft aslında her iki üründe de aynı stabiliteyi
sağlayabilmek istiyor. Bu iki ürünün de ayrı ayrı WPF ve Silverlight
designer engine'lerinin olması doğal olarak hem anlamlı değildi hem de
tutarsız sonuçlara neden olabiliyordu.

Expression Blend ve Visual Studio kardeşliği.
Expression Blend ve Visual Studio kardeşliği.

Yukarıdaki ekran görüntüsünde de görebileceğiniz üzere artık Visual
Studio içerisinde Blend'den alışık olduğumuz bazı toolbarlar var. Bunu
sağlayan mekanizma iki ürünün de aynı WPF/SL rendering motorunu
kullanmaya başlaması.

Ve böylece ilk gün biter....

Tahmin edebileceğiniz üzere uzun ve yoğun bir gün oldu. Gün içinde
olabildiğince anlık durumları
twitter'dan geçmeye çalıştım.
Konferans alanındaki internet bağlantısı pek sağlıklı olmadığı için
(aşağıdaki manzaraya bakın herkes bağlanmaya çalışıyordu orada :D)
maalesef ancak text tweetler yollayabildim :)

Build Konferansı Gün 1 Açılış Konuşması
Build Konferansı Gün 1 Açılış Konuşması

Yarın da aynı şekilde devam etmeye çalışacağım. Yarın demişken.. saat
3.30 olmuş :) 3 saat uyku kaldı bana. Daha anlatacak çok şey var,
yazacak çok şey var. Toparladıkça bloga aktaracağım. Yarın yine bir gün
özeti ile görüşmek üzere!